Historia Burgas

Ziemia wokół trzech jezior była tracka na długo, zanim stała się czymkolwiek innym. Tutejsze plemiona łowiły ryby w lagunach, wydobywały sól i korzystały z gorących źródeł w głębi lądu w miejscu, gdzie obecnie znajduje się Vetren, gdzie wokół źródła stało sanktuarium.

Złoto i brąz w muzeum archeologicznym w centrum pochodzą w dużej mierze z tego świata: dary grobowe, wotywne tablice i uprząż dla koni ludu, który nie zostawił za sobą żadnych miast w tej zatoce.

Rzymianie zbudowali swoje miasto z dala od narażonej zatoki. Deultum, założone jako kolonia dla weteranów armii nad rzeką Sredetska na południowy zachód od dzisiejszego miasta, było centrum administracyjnym tego wybrzeża; jego ruiny stanowią rezerwat archeologiczny w Debelt.

Bliżej, gorące źródła stały się Aquae Calidae — miasteczkiem uzdrowiskowym z kompleksem łaźni, które przyciągały odwiedzających z całej prowincji. Źródło nigdy nie przestawało bić: piętnaście wieków później Sulejman Wspaniały zbudował nad nim swoją własną łaźnię, a ten budynek nadal stoi.

Bizantyjskie i średniowieczne bułgarskie rządy pozostawiły wokół zatoki małe twierdze i wieże strażnicze, a nie miasto. Nazwa Burgas jest zazwyczaj wywodzona od tych wież — od greckiego pyrgos i jego łacińskiego odpowiednika burgos.

Handel i władza na tym wybrzeżu należały do ufortyfikowanych miast portowych: Mesembria, czyli Nessebar, i Apollonia, czyli Sozopol. Obydwa nadal istnieją i obydwa są oddalone o pół godziny drogi.

Pod panowaniem osmańskim osada nad zatoką była skromnym miejscem zamieszkania rybaków i solników, pozostającym w cieniu Anchialos – dzisiejszego Pomorie – położonego dalej na wybrzeżu. Sól z lagun była jedynym znaczącym towarem eksportowym.

Sól jest nadal zbierana z tych samych salin nad jeziorem Atanasovsko, tą samą metodą, co czyni ją najstarszą nieprzerwanie działającą gałęzią przemysłu w regionie.

Po 1878 roku miasto znalazło się w autonomicznej prowincji Rumelii Wschodniej i dołączyło do Księstwa Bułgarii wraz ze zjednoczeniem w 1885 roku. Jednak miastem uczyniła je infrastruktura: kolej w głąb lądu, a potem port.

Port handlowy otwarto w 1903 roku i zmieniło to wszystko – zboże i sól wypływały, węgiel i maszyny wpływały, a klasa kupiecka wytyczyła ulice i zbudowała domy, które mijasz dziś na Bogoridi.

Ogród Morski został założony wzdłuż klifu od 1910 roku według projektu ogrodnika Georgi Duhteva i to on ukształtował charakter miasta: to park, a nie plac, jest miejscem, gdzie gromadzi się Burgas.

Między wojnami miasto rosło dzięki rybom, soli i transportowi morskiemu, a także zyskało budynek kasyna, łaźnie i promenadę, które nadal stanowią oprawę nabrzeża.

Lata socjalistyczne przekształciły Burgas w miasto przemysłowe. Zakłady petrochemiczne na północny zachód od miasta, budowane od wczesnych lat 60., stały się największą rafinerią na Półwyspie Bałkańskim, a dzielnice prefabrykowanych bloków – Lazur, Izgrev, Slaveykov, Meden Rudnik – powstały, aby pomieścić siłę roboczą.

Liczba ludności wzrosła kilkakrotnie w ciągu jednego pokolenia. Większość ludzi mieszkających dziś w Burgas mieszka w tamtym mieście, a nie w tym kupieckim.

Od lat 2000. miasto inwestuje w nabrzeże: molo zostało przebudowane, park powiększony, stare magazyny portowe zaadaptowane na dzielnicę kulturalną, jeziora chronione i poprzecinane ścieżkami rowerowymi, a lotnisko w Sarafovo stało się prawdziwą bramą.

Arena Burgas, hala widowiskowa, która będzie gospodarzem konkursu, należy do tego samego programu – to obiekt zbudowany dla miasta, które zdecydowało, że woli być destynacją niż miastem rafinerii.

W maju 2027 roku Burgas stanie się miastem gospodarzem Konkursu Piosenki Eurowizji. Dla miasta, które port uzyskało dopiero w 1903 roku, goszczenie największego wydarzenia muzycznego na żywo na świecie nie jest małą sprawą.

Jest to również pierwszy raz, kiedy większość Europy przyjrzy się z bliska temu odcinkowi wybrzeża. Znajdą tu młode miasto na bardzo starym gruncie – co jest całą historią tej strony.